„Spostrzeganie zmian zależy więc pierwotnie od samego ich zasięgu dynamicznoprzestrzennego, a dopiero później od możliwości naszych zmysłów i stosowanej techniki.
W stosunku do zmian fizycznych, uchwytnych opisaną powyżej techniką NMR, szybsze są tylko procesy biologiczne, w tym także psychiczne i emocjonalne. Człowiek sam może wcześniej zarejestrować zawał na podstawie łączących się z nim dolegliwości, m. in. odczuwając charakterystyczny ból za mostkiem, kierunek jego promieniowania, wreszcie związany z tym lęk. Bladość twarzy, zmiana tętna też stanowią przykłady bardzo szybkich reakcji biologicznych, ocenianych w kategoriach objawów. Człowiek może wreszcie o tym wszystkim opowiedzieć lub napisać, a więc wykorzystać swoją pozycję w hierarchii świata jako najczulszego przyrządu rejestrującego (patrz rozdz. IV, D).
C. Klasyfikacja chorób
Podział zmian na organiczne i czynnościowe mógłby się wydawać słuszny przy założeniu, że z wyjątkiem zmian martwiczych w organizmie, ostatecznie wszystkie struktury są dynamiczne. Spełnia on jednak użyteczną funkcję przy porozumiewaniu się i ocenie obserwowanych zjawisk. Stąd mówi się o chorobach organicznych (gruźlica, odra, zapalenie wyrostka robaczkowego) i czynnościowych (nerwice, nadciśnienie, zaburzenia miesiączkowa rua). Analogicznie wygląda zagadnienie poznanych i nieznanych przyczyn chorób (etiologia). Pierwsze po prostu wyruienia się (np. choroby zakaźne, dziedziczne), przy drugich mówi się o chorobach samoistnych lub samorodnych. W razie wątpliwości — jak np. przy raku — wygodniej pominąć ten podział.“(6)