„,_ Nie — rzekł Vincent. Wymazał wór z kartoflami, lewe ramię chłopa zawisło teraz sztywno w powietrzu. — W gruncie rzeczy natura i prawdziwy artysta są z sobą w zgodzie. Trzeba walczyć i zmagać się może całe lata, zanim natura się podda. Lecz w końcu zła, bardzo zła praca zmieni się w dobrą i zrehabilituje artystę.
A jeśli do końca nie będzie w ogóle postępu Już od kilku dni rysujesz tego klęczącego chłopa i rysunek wciąż jest zły. A jeśli tak dalej pójdzie całe lata
Vincent wzruszył ramionami.
— Artysta musi pracować licząc się nawet z tym niebezpieczeństwem.
— Czy wynagrodzenie warte jest .tego trudu
— Jakie wynagrodzenie
— Zapłata i stanowisko społeczne.
Vincent oderwał oczy od rysunku i spojrzał zdziwiony w twarz ojcu, jak gdyby widział go po raz pierwszy.
— Myślałem, że mówimy o dobrej i złej sztuce — odparł tylko.
Vincent pracował dniem i nocą. Jeśli myślał w ogóle o przyszłości, to jedynie aby sobie wyobrazić, że nie będzie już bratu ciężarem i że dzieło jego zbliży się do doskonałości. Gdy był zanadto zmęczony, aby rysować, czytał. A gdy zmęczyło go rysowanie i czytanie, spał.
Theo przysłał mu gruby papier rysunkowy, tablice anatomiczne konia, krowy i owcy ze szkoły weterynaryjnej, kilka reprodukcji obrazów Holbeina ze zbioru Wielcy mistrzowie jako wzory, ołówki, pióra gęsie, reprodukcje ludzkiego szkieletu, sepię i tyle pieniędzy, ile udało mu się zaoszczędzić. Zachęcał przy tym brata, aby pracował nieustępliwie i nie został miernym artystą. Na tę radę Vincent odpowiedział „Uczynię, co będę mógł, lecz nie gardzę bynajmniej przeciętnością w zwykłym tego słowa znaczeniu. Gardzenie przeciętnością nie oznacza jeszcze wcale, że się stoi ponad nią. To jednak, co powiadasz o pracy, jest całkiem słuszne. Ani dnia bez linii, jak przestrzegał Gavarni V“(8)